انتخاب می کنم مثلا صداقت، یگانه، مقصودی، اباذری و ... سری آخری که این توهم به ذهنم خطور کرد به یکی از رفقا گفتم : تصمیم گرفته ام فامیلی ام رو بذارم شریعت یا حقیقت. همین که این خطور ذهنی ام رو به زبون آوردم و اون رو به ابتذال گفتن کشوندم، رفیقم گفت: بهتره فامیلیت رو بذاری طریقت! بعد از گفتن این جمله
تمسخر آمیز خیلی عادی خندیدیم و گذشت اما بعد از این به ذهنم رسید که این دیالوگ چرت و پرت خودش میتونه متضمن حکمت باشه . راستی فامیلی حکمت،
حکیم و حکیمی هم بد نیست. اتفاقا چند روز پیش حکیم به گوشی ام زنگ زده بود اما متوجه نشده بودم. بی خیال. در هر صورت این ابراز توهم و جواب رفیقمون
می تونه حکمتی باشه برای نشون دادن بت پرستی یا به عبارت بهتر اسم پرستی ما. اسمهایی که ما رو در منجلاب خودشون غرق میکنن و اول و آخرش در محدوده موهومات باقی می مونند؛ همون اسم پرستی هایی که وقتی خدا می خواد از اونها یاد بکنه و مهر باطل بر روی همه اونها بزنه میگه:
"ان هی الا اسماء سمیتموها انتم و آبائکم" . صداقت خوبه اما خودش نه اسمش و شریعت عالیه اما حرکت با چراغش نه هیاهوهای بی خاصیت و نون به نرخش خوردن. حقیقت مقصوده اما نه درجا ایستادن و فریاد حقیقت رو سر دادن بلکه دیدن و حرکت کردن به سمتش."اللهم ارنی الاشیاء کما هی" یعنی در خواست عاجزانه از خدا برای دیدن حقیقت نه شعار دادن بی خود و بی فایده به هدف به به و چه چه. واژه های حقیقت، شریعت، مقصود و صداقت هر چند یادآور آرمانهاست اما ممکنه صرفا بهانه ای باشه برای دیگرانی که این واژه ها رو از مدعی اونها می شنوند تا پاشون رو بذارن روی شونه های اون بد بخت و برن بالا ؛ بدون اینکه هیچ چیزی نصیب کسی بشه که دهانش رو از اون واژه ها پر کرده. خلاصه کسی که اسمش صداقت ، شریعت یا حقیقته ممکنه طریقت بشه برای عبور دیگران بدون اینکه خودش بویی از حقیقت، صداقت و شریعت برده باشه. اسم های بی مسما همان دوگانه ای هستند که به نام یگانه جا زده می شن و یگانه ای که بنا بود اسم ها نشانه ای از اون باشند، در فاصله میان اسم و مسما به دوگانگی میرسه و ثنویتی می شه با زر ورقی از قدسیت.
سقراط چیزی ننوشت چون می گفت وقتی می نویسم می میره اما محمد می نویسه تا همه موهومات بمیره و حقیقت آنچنان که هست جلوه کنه.
و من الناس من یعجبک قوله فی الحیوة الدنیا و یشهد الله علی ما فی قلبه و هو الد الخصام ]]>
مهمان چهارشنبه شب برنامه راز مهدی نصیری بود. حضور نصیری در این برنامه یادآور خاطره ای بود که سال گذشته اتفاق افتاد. ابتدای سال تحصیلی گذشته و به دنبال دغدغه های همیشگی تصمیم گرفتم از آقای مهدی نصیری دعوت کنم تا مباحث جریان تجدد را در جمعی از دوستان مطرح کنند. دوستانی که ناخود آگاه در تضادهای دوران تجدد قرار گرفته بودند و عدم امکان جمع میان گزاره های دینی با مقتضیات عالم جدید آن ها را در دام بی خیالی و دم غنیمتی شدن گرفتار کرده بود. آقای نصیری وقتی جریان های گذشته بر جمع دوستان را شنیدند قبول زحمت کرده و بنا بر این شد که شبهای جمعه در جلسه دوستان حاضر شده و مباحث خود را ارائه کنند اما این جلسه هر جور بود در اثر رایزنی (بخوانید راهزنی) بعضی از دوستان ادامه پیدا نکرد چرا که گرایش های ضد فلسفی آقای نصیری با دگم های دوستان جور در نمی آمد و بعضی از دوستان حاضر نبودند کسی را تحمل کنند که در حوزه ای از مباحث فکری با آن ها اختلاف نظر دارد. جالب اینکه بعضی که حتی در جلسات دوستانه حاضر نمی شدند از سر احساس وظیفه پیغام می دادند؛ نصیحت می کردند و خطر حضور نصیری را گوش زد می کردند. دوستانی که برای نیامدن مهدی نصیری استدلال می کردند و نه تنها مواضع ضد فلسفی نصیری را برهان خود می دانستند بلکه تا جایی پیشرفت رفتند که دوستی دلیل بطلان نقدهای نصیری بر جریان تجدد و شخصیت پردازی های افراطی از مثل جابربن حیان را مقاله پدرش درباره جابربن حیان برشمرد! مقاله ای که حتی از محتوای آن خبر نداشت و فقط می گفت: حرف آقای نصیری درست نیست چون پدرم مقاله ای 200 صفحه ای درباره جابربن حیان نوشته!! به گمانم اگر دوست عزیزم خجالت نمی کشید به جای هر چیزی می گفت: انا وجدنا آبائنا علی امة و انا علی آثارهم مقتدون
رنج های بی اجر حکایتی همانند حکایت خر خسته و صاحب ناراضی آن است. حکایت خری که نمی دانیم برای کیست؟ و پی چه کاری رفته؟ اما همین قدر میدانیم که صاحبش از دست او ناراضی است. همان خری که در میان ضرب المثل های ما جا خوش کرده و هر بار که با سختی های بدون نتیجه رو به رو می شویم یادش را زنده می کنیم. رنج های بی اجر از همان هایی است که یاد خرخسته را در ذهنمان زنده می کند و بهانه ای برای مفاهمه با این ضرب المثل فارسی می شود. رنج های بی اجر حکایت همین آداب و رسوم دست و پا گیرماست که رنگ قانون تخلف ناپذیر به خود گرفته و هر چند مقنن آنها را نمی شناسیم اما تکلیف اجرای آن را مشتاقانه به عهده گرفتیم و از ترس نظارت محسوس و نا محسوس افواه و قضاوت نگاه های سنگین مردم روزگار خیال تخلف از آنها را حتی به ذهن خود راه نمی دهیم. رنج هایی که زندگی های ساختگی و تصنعی مان به دنبال می کشد و ما بدون چشم داشتی به پاداشی ماورای رنج خستگی، آنها را به جان خریده ایم. آداب و رسوم و خرافاتی که هیچ منشا عقلی، نقلی یا عقلائی ندارد و برآمده از ولنگاری های فکری است. انگاره های ول و رهایی که فرصت پرداختن به معنی زندگی را پیدا نکرده اند و حتی برای زمانی کوتاه، رنج پرداختن به متن زندگی را به خود نداده ؛راه ترکستان را پیشه کرده و از رنج خراجات شهر گریخته* اما گرفتار بارکشی غول بیابان شده اند. رنج های بی اجر همان "اصر" یا بارهای طاقت فرسا و "اغلال" یا زنجیرهایی است که پیامبرم آمده است تا آنها را از پای بشر باز کند و سنگینی آنها را از دوش بشر بردارد** پیامبری که بدون هر گونه تصنعی در زندگی و بی اعتنا به قانون های بی بنیان روزگار آمده است تا رنج های بی اجر را از دوش بشر بردارد؛ بی واهمه تکلف نداشتن و تصنعی زندگی نکردن خود را اعلام می کند***؛ تبر بر هر چه شخصیت پوشالین و کاذب فرو می آورد و با بی اعتنایی و همرنگ نشدن با عادات بی پایه نه تنها رسوا نمی شود بلکه آنها را به رسوایی می کشد. تکلف همان چیزی است که زندگی را به بازیگری تبدیل می کند و نخود سیاهی است که طفلان هر چند پیر را به خود فریفته است. تکلف همان تکلیف های نانوشته اما راسخی است که ریشه در جاهلیت انسان دارد و رساله عملیه ای است که هیچ منطقة الفراغی برای مومنین به آن باقی نگذاشته و حتی ساحت علم این ابزار رشد و شکوفایی را تسخیر کرده است. 
انسان چه بخواهد و چه نخواهد سراسر زندگی اش لبریز از رنج است تا جایی که حتی همین رفاه نسبی که در افق آرمان شهر عده ای قرار دارد از میان سنگواره ها می گذرد و در آخر نیز بهشت موعودشان به بی هویتی می رسد. زندگی جولانگاهی است برای تضادها ؛ تضادهایی که رنج محدودیت را به دنبال دارد و رنج هایی که فارغ از مهر و قهر انسان او را در میان گرفته است. رنج فرزندی است که از مادر روزگار زاییده شده تا عصای دستی باشد برای ایستادن و رفتن.
صرف نظر از اینکه چه کسی و در چه زمانی اولین ساعت را اختراع کرد و انسان ها پیش از رواج زمان سنج هایی به سبک امروزی از چه نوع زمان سنج هایی استفاده می کرده اند؟؛ صرف نظر از تمام اینها به نظرم نگاه خشک و تک بعدی ما به ساعت باعث شده نتوانیم ماهیت زمان سنج های امروزی را تشخیص دهیم و از آنجایی که همیشه تسلیم جبر ناشی از ابزار بوده ایم(دترمینیسم تکنولوژیک) نتوانسته ایم قضاوت بی طرفانه ای درباره ابزار و به طور مشخص همین ساعت داشته باشیم. اگر چنانچه کسی از گوشه ای سر بلند کند و درباره زندگی ابزاری ما کوچکترین خدشه ای وارد کند محکوم به واپس گرایی و در بسیاری از مواقع با پوزخند و نگاه عاقل اندر سفیه ما رو به رو می شود. درباره همین ساعت اگر کسی از راه برسد و بخواهد علامت سوالی بر روی آن قرار بدهد، در نگاه ما کسی است که بار سنگین حماقت و نادانی خود را به دوش می کشد و اگر خداوند بخواهد و دلمان به حال کج فهمی او بسوزد برایش قصائدی در مدح زمان و عمر و نظم می سراییم و در آخر اختراع ساعت را به عنوان یگانه عامل سنجش وقت و التزام به آن را تضمین کننده نظم جا می زنیم. غافل از اینکه نخوت و غرور آنچنان سراسر وجودمان را فرا گرفته است که گمان می کنیم در نقطه اوج تاریخ هستیم و پیشینیان ما بهره ای از زندگی، نظم و استفاده از فرصت ها نداشته اند واین ما هستیم که توانسته ایم بوسیله ساعت به زندگی خودمان نظم ببخشیم و فرصت ها را مدیریت کنیم. ما تا جایی در باتلاق رشد تکنیک فرو رفته ایم که متوجه نیستیم همین وسیله ای که گمان می کنیم جزئی از زندگی موعود ماست، توانسته است میان ما آیات آفاقی(سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق) فاصله بیاندازد و نوسان مداوم در کوتاهی و بلندی روزها و شب های زندگی را برایمان غیر قابل توجه کند(ان فی خلق السماوات و الارض و اختلاف اللیل و النهار لآیات لاولی الالباب). ما باید آیات آفاقی را می دیدیم اما عقربه های ساعت را دیدیم و گمان کردیم که این عقربه ها می تواند فرصت هر کاری حتی دیدن آیات آفاقی و آسمان را برایمان فراهم کند. ما با ساعت می خوابیم و با ساعت بلند می شویم و گمان می کنیم ابزار ساخته ایم در حالی که ابتدای کار ما ابزار را ساختیم اما امروز این ابزار است که ما را می سازد و با شرطی کردن ما در اسارتمان گرفته است. ابزار ما را می سازد، ما را می خواباند و بیدار می کند. ما باور نمی کنیم ،گذشتگان هم انسان بوده اند و بدون این ابزار زندگی می کرده اند؛ انسانهایی که با قانون خلقت و آنگاه که ستاره ها در آسمان ظاهر می شد می خوابیدند و با شعاع آفتاب بیدار می شدند و آنقدر با خلقت آشنا بودند که حتی رندی های خورشید را می دانستند و می توانستند فجر صادق را از فجر کاذب تشخیص دهند و برای همین انسانها بود که قسم به فجر و خورشید و ماه معنی داشت (والفجر؛ والشمس؛ والقمر) اما انسان امروز به جایی رسیده است که از این ها چیزی نمی فهمد و حتی نمی تواند معنی ان ناشئه اللیل اشد وطئا و اقوم قیلا را تصور کند چرا که در شبهای بلند زمستان ساعت به کمک روشنی کاذب چراغ ها به او دروغ می گوید و تا مدتی از شب به او می باوراند که هنوز شب نشده است! اگر بخواهیم بی انصافی نکنیم همه چیز زیر سر ساعت نیست بلکه پیش و بیش از ساعت برق مقصر است. و از آنجایی که برق با نام ادیسون گره خورده، باید مرحوم مغفور ایشان را مسبب اصلی چنین جریانی بدانیم. زنده یادی که در طول دوران مدرسه از سرنوشت آن می پرسیدیم و نگران بهشتی یا جهنمی بودن ایشان بودیم و سعی می کردیم تفلسف کنیم و به گونه ای حق زحماتشان را با صدور حکمی منصفانه ادا کنیم!
